Rozwój informatyki, telekomunikacji oraz mediów elektronicznych w ostatnich latach w znaczący sposób wpłynął na wszystkie obszary ludzkiej aktywności. W szczególności dotyczy to działalności gospodarczej, a także organizacji przedsiębiorstw i zmian, które w nich zachodzą w rezultacie powszechnego stosowania komputerów. Samo wykorzystywanie technologii informatycznych ulega też zmianie. Przypomnijmy, że historycznie pierwsze komputery były zastosowane w działach finansowych do automatyzacji pracochłonnych, lecz prostych obliczeń. Odpowiadało to najprostszemu modelowi przetwarzania danych w trybie wsadowym, gdzie tzw. centralny komputer był traktowany jako maszyna licząca otrzymująca na wejściu zestaw wcześniej przygotowanych danych, która wykonywała na nich niezbędne obliczenia oraz udostępniała na wyjściu wyniki wskaźników finansowych, rachunki, zestawienia lub listy. Niewątpliwie przynosiło to korzyści poprzez zastąpienie rutynowej pracy wielu pracowników i przyspieszenie otrzymywania niezbędnych wyników, lecz w sensie informatycznym było to dość proste przetwarzanie danych, realizowane najczęściej w zakładowych lub regionalnych centrach obliczeniowych. Dalszy postęp technologiczny, związany między innymi z powstaniem nowej generacji sprzętu komputerowego, oprogramowania – w tym systemów zarządzania bazami danych, architektur rozproszonych systemów komputerowych doprowadził do wprowadzania do przedsiębiorstw nowych systemów komputerowych, które udostępniały inny tryb dialogu z użytkownikami, współpracy między wieloma systemami komputerowymi, większą elastyczność i dostępność. Pojawienie się komputerów osobistych umożliwiło dostęp do narzędzi informatycznych dużo większej liczbie użytkowników. Wszelkie te zmiany pozwoliły na informatyzację wielu obszarów działania przedsiębiorstw, a w konsekwencji - łączenie ich w zintegrowane systemy zarządzania przedsiębiorstwami obejmujące całość realizowanych zadań.

Systemy ERP dla małych i średnich przedsiębiorstw stanowiły do niedawna margines usług informatycznych w Polsce. Obowiązywała zasada, że duży dostawca poszukuje dużych klientów na swój system, a ceny licencji i usług wdrożeniowych utrzymywały się na wysokim poziomie. Prawda też była i taka, że sektor MSP długo nie był gotowy do wdrażania zaawansowanych aplikacji. Wyzwania sprostania rosnącej konkurencyjności sprawiły, że od dwóch lat wyraźnie obserwuje się ożywione zainteresowania zintegrowanymi systemami klasy ERP, co już przekłada się na rosnący udział małych i średnich przedsiębiorstw w produkcie krajowym.
Problematyka nowoczesnych systemów informatycznych dla przedsiębiorstw jest omawiana w krajowej literaturze ciągle w niedostatecznym stopniu. Nieliczne pozycje literaturowe podejmujące złożoną problematykę tych systemów traktują uwarunkowania ich realizacji w sposób uproszczony lub wycinkowy, skupiając się głównie na zagadnieniach natury technicznej. Dlatego redaktorzy tej monografii zdecydowali się na zaproszenie kilkunastu autorów zarówno z wybranych uczelni jak i firm do przygotowania artykułów, które w swojej logice wywodów dostarczyłyby przeglądu zagadnień związanych z nowymi technologiami i metodami traktowanymi jako synonim nowoczesnych systemów informatycznych. Chodziło też o ukazanie uwarunkowań racjonalnych wdrożeń i ich eksploatacji. Dobór infrastruktury technicznej musi wynikać ze struktury funkcjonalnej planowanego rozwiązania informatycznego, a perspektywy rozwojowe powinny uwzględniać najnowsze trendy z zakresu technologii, ale też i koncepcji zarządzania.
Takim celom podporządkowano strukturę niniejszej monografii.

Rozdział pierwszy poświęcony jest problematyce sieciowych organizacji wirtualnych, które złożone są z wyspecjalizowanych jednostek gospodarczych zdolnych do ścisłej współpracy przez sieci teleinformatyczne. Omawia się także zmiany, które są tym spowodowane oraz wymagania wobec przedsiębiorstw.

Rozdział drugi przedstawia wykorzystanie internetowych giełd w elektronicznej logistyce przedsiębiorstw. Charakteryzuje się podstawowe rodzaje giełd i wykorzystywane technologie, szczególną uwagę poświęcając technologii agentowej.

Rozdział trzeci dotyczy problematyki implementacji procesów biznesowych z wykorzystaniem języka modelowania procesów BPEL.

Inne podejścia do modelowania procesów biznesowych są także omawiania w rozdziale czwartym, gdzie przedstawiono rozszerzenie metod przypadków użycia do tworzenia opisu wymagań funkcjonalnych.

Rozdział piąty dotyczy zagadnień zarządzania strategicznego przedsiębiorstwami i przedstawia zasady formułowania oraz wdrażania systemu kontroli opartego na karcie wyników.

Kolejny rozdział poświęcony jest tematyce wspomagania zarządzania w zakresie planowania produkcji z wykorzystaniem metod optymalizacji. Przedstawia się także koncepcję integracji metod badań operacyjnych i sztucznej inteligencji obejmującą moduł systemu eksperckiego i wielokryterialny algorytm genetyczny.

Rozdział siódmy jest autorską dyskusją zmian w zintegrowanych systemach informatycznych przedsiębiorstw i zagadnieniom ich ewolucji w stronę zarządzania wiedzą w organizacjach.

Problematyka realizacji zintegrowanych systemów planowania zasobów jest także omawiania w rozdziale ósmym, gdzie także opisano wybraną koncepcję implementacji typowych narzędzi kontrolingu. Kolejne dwa rozdziały dotyczą zagadnień związanych z dokumentami elektronicznymi, które w decydującym stopniu przyczyniają się do podnoszenia funkcjonowania przedsiębiorstw i instytucji.

Rozdział dziewiąty zawiera przegląd informacji o wykorzystywaniu faktur elektronicznych między dostawcami i nabywcami oraz współpracy z bankami obsługującymi przepływ środków pieniężnych.

W rozdziale dziesiątym omawia się biznesowe aspekty funkcjonowania technologii wymiary danych XML/EDI i przykłady zastosowań w sprawozdawczości finansowej oraz obrocie gospodarczym.
Rozdział jedenasty zawiera dyskusję przesłanek wprowadzanie nowych systemów inteligencji biznesowej oraz charakterystykę ich roli w przedsiębiorstwach. Rozważania są zilustrowane przykładem systemu wspierającego obszar kontrolingu.

Przegląd metod eksploracji danych oraz ich wybranych zastosowań do analizy danych o klientach przedsiębiorstw jest zawarty w rozdziale dwunastym.

Rozdział trzynasty jest przeglądem nowoczesnych technologii mobilnych oraz ich zastosowań w zakresie logistyki. W rozdziale ostatnim dokonano analizy trendów reklamy internetowej i zaproponowano nowa metodę w tym zakresie.

Najważniejszym strategicznie zasobem nowoczesnych organizacji staje się wiedza, racjonalnie pozyskiwana i upowszechniana za pomocą różnych metod i technologii. W efekcie pozwala to na świadome kształtowanie odpowiednich zachowań pracowników, co przekłada się na realizowanie celów strategicznych organizacji. Globalna gospodarka wymaga stosowania niekonwencjonalnych metod i technologii, spośród których do najistotniejszych należą technologie informacyjno-komunikacyjne. I właśnie tym problemom poświęcony jest niniejsze opracowanie, stanowiące przegląd wybranych zagadnień z zakresu rozważań teoretycznych, jak i ilustrujących praktyczne dokonania na gruncie polskiej gospodarki.

Wiedza nie jest wartością samą w sobie i ma charakter służebny wobec organizacji. Jej wartość pojawia się wtedy, gdy racjonalnie wykorzystywana przekłada się na konkretne efekty ekonomiczne organizacji, które wciąż poszukują rezerw rozwojowych zapewniających względnie trwałą przewagę na konkurencyjnym rynku. Podejmowane próby tworzenia nowych rozwiązań w zakresie zarządzania organizacjami – w tym modele i metody zarządzania wiedzą – mają jedynie charakter wspierający system zarządzania, którego istota jest podporządkowana osiąganiu celów biznesowych.
Redaktorom Zeszytu udało się zaprosić do współpracy przedstawicieli środowisk akademickich, ale także doświadczonych praktyków, którzy na co dzień projektują, wdrażają i wykorzystują zaawansowane technologie informatyczne do wspomagania procesów zarządzania wiedzą. Całość rozważań została ujęta w trzech częściach. Pierwsza dotyczy szeroko rozumianych uwarunkowań technologii zarządzania wiedzą oraz kierunkom ich doskonalenia. W części drugiej przedmiotem analiz stały się konkretne technologie informatyczne wspomagające w praktyce zarządzanie wiedzą. W ostatniej części punktem odniesienia są aspekty realizacyjne wybranych koncepcji i rozwiązań informatycznych. Zeszyt porusza problematykę ważną, bardzo aktualną i nierzadko kontrowersyjną, czego odzwierciedleniem jest m.in. krytyczne i wieloaspektowe podejście autorów do pojęć fundamentalnych związanych z systemami zarządzania wiedzą.

W zamierzeniach niniejsza pozycja ma na celu wypełnienie luki w przedstawianiu zagadnień związanych z zarządzaniem wiedzą w szerokim kontekście uwarunkowań bez fetyszyzowania – jakże istotnego – jego wymiaru technologicznego. Opracowanie adresowane jest dla tych wszystkich, którzy pragną przyczynić się do poznania i upowszechniania nowoczesnych metod zarządzania wiedzą z uwzględnieniem tak czynników „miękkich”, jak i „twardych”. Ich odpowiednie dobranie zagwarantować może pożądane efekty wdrożeniowe, przekładające się na zdobywanie i umacnianie pozycji konkurencyjnej w globalnej gospodarce.